ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗ ΧΟΛΑΓΓΕΙΟ – ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΓΡΑΦΙΑ – ΕRCP

Πόντας Χρήστος - ERCP

ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ERCP

Η Ενδοσκοπική Παλίνδρομη Χολάγγειο-Παγκρεατογραφία  (ERCP – Endoscopic Retrograde Cholangio Pancreatography), είναι η εξέταση που χρησιμοποιείται για τη διάγνωση αλλά κυρίως πλέον για την αντιμετώπιση παθήσεων των χοληφόρων, του ήπατος και του παγκρέατος. Η ERCP γίνεται  με την βοήθεια ενδοσκοπίου πλάγιας όρασης και ακτινοσκόπησης.

Τα χοληφόρα αποτελούν το αποχετευτικό σύστημα του ήπατος, μέσω του οποίου απεκκρίνεται η χολή στο δωδεκαδάκτυλο, στην περιοχή που ονομάζεται φύμα του Vater, το οποίο είναι το ανατομικό σημείο που  σχηματίζεται στην δεύτερη μοίρα του δωδεκαδάκτυλου, από την κοινή εκβολή του χοληδόχου και του παγκρεατικού πόρου.

Ο χοληδόχος πόρος αποτελεί την ανατομική δομή  μέσω της οποίας η χολή που παράγεται στο ήπαρ αποχετεύεται στο έντερο, ενώ μέσω του παγκρεατικού πόρου τα παγκρεατικά ένζυμα παροχετεύονται στο έντερο. Οι δύο αυτοί ανατομικοί σχηματισμοί λίγο πριν την εκβολή τους στο δωδεκαδάκτυλο συνενώνονται σχηματίζοντας την λήκυθο ή αλλίως φύμα του Vater.

ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ERCP

Οι κύριες ενδείξεις  για την ERCP είναι

  • Αποφρακτικός ίκτερος (ο ασθενής  εμφανίζει κίτρινη χροιά δέρματος, υπέρχρωση ούρων και αποχρωματισμό κοπράνων).
  • Λιθίαση του χοληδόχου πόρου (χοληδοχολιθίαση). Παρουσία λίθου εντός του χοληδόχου πόρου που μπορεί  να οφείλεται σε σχηματισμό του μέσα στον πόρο ή σε περίπτωση μετακίνησής του από την χοληδόχο κύστη είτε αυτόματα είτε μετά από χολοκυστεκτομή.
  • Χολαγγειΐτιδα.
  • Νεοπλάσματα του χοληδόχου πόρου.
  • Σκληρυντική χολαγγειΐτιδα.
  • Καλοήθης στενώσεις του χοληδόχου πόρου.
  • Όγκοι του φύματος Vater.
  • Ιατρογενείς χειρουργικές κακώσεις χοληφόρων (χοληφόρα συρίγγια-bile leaks) σε χειρουργικές επεμβάσεις των χοληφόρων όπως για παράδειγμα μετά από χολοκυστεκτομή.
  • Όγκοι παγκρέατος, κυρίως των νεοπλασμάτων της κεφαλής όπου σε ανεγχείρητες περιπτώσεις είναι δυνατή η αντιμετώπιση του αποφρακτικού ίκτερου με την τοποθέτηση πλαστικής ή μεταλλικής ενδοπροθέσης-stent.
  • Οξεία λιθιασική παγκρεατίτιδα.
  • Χρόνια παγκρεατίτιδα.

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ – ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ERCP

Η προετοιμασία της ERCP απαιτεί να μη φάτε οποιαδήποτε τροφή τουλάχιστον 7-8 ώρες και μην πιείτε νερό τουλάχιστον 2 ώρες πριν από την εξέταση.

Η ERCP είναι μια εξέταση που πραγματοποιεί ο γαστρεντερολόγος με ένα ειδικό ενδοσκόπιο το οποίο είναι ένας μακρύς και εξαιρετικά ελαστικός σωλήνας διαμέτρου λίγων χιλιοστών. Η διαφορά του ενδοσκοπίου της ERCP με αυτό της γαστροσκόπησης είναι ότι το πρώτο φέρει την κάμερα στο πρόσθιο πλάγιο τμήμα του και για αυτό τον λόγο λέγεται και ενδοσκόπιο πλάγιας όρασης. Φέρει και αυτό μια φωτεινή πηγή από την οποία εκπέμπεται φως  και η εικόνα μεταφέρεται σε ειδική οθόνη υψηλής ανάλυσης και ευκρίνειας στην οποία ο γαστρεντερολόγος σε πραγματικό χρόνο βλέπει το εσωτερικό των εξεταζόμενων οργάνων.

Ο γιατρός θα ψεκάσει το φάρυγγά σας με τοπικό αναισθητικό (ξυλοκαΐνη) και θα τοποθετήσει ανάμεσα στα δόντια σας ένα πλαστικό επιστόμιο που προστατεύει το ενδοσκόπιο από πιθανό δάγκωμα. Στο δάκτυλο του ασθενούς είναι τοποθετημένο ένα ειδικό μηχάνημα για την καταγραφή των σφύξεων και του κορεσμού οξυγόνου στο αίμα του κατά την διάρκεια της εξέτασης. Τοποθετείται φλεβοκαθετήρας μέσω του οποίου θα χορηγηθεί η αναισθησία. Στον ασθενή χορηγείται ‘’μέθη’’ δηλαδή ενδοφλέβια ένεση φαρμάκων από αναισθησιολόγο και μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα ο ασθενής κοιμάται.

Ο ενδοσκόπος εισάγει από το στόμα το ειδικό ενδοσκόπιο της ERCP και μέσω του οισοφάγου και του στομάχου φτάνει στην δεύτερη μοίρα του δωδεκαδάκτυλου, όπου βρίσκεται το  φύμα του Vater. Ακολούθως ο γαστρεντερολόγος προβαίνει στους ανάλογους ενδοσκοπικούς χειρισμούς που απαιτεί η κάθε πάθηση την οποία καλείται να αντιμετωπίσει.  Η διαδικασία της ERCP διαρκεί περίπου, ανάλογα πάντα με την περίπτωση περίπου 30 λεπτά.

Η ERCP πρέπει πάντα να εκτελείται από εξειδικευμένο ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό και σε εξειδικευμένο κέντρο που διενεργεί ERCP.

Μετά ή κατά την διάρκεια της ERCP μπορεί να συμβούν κάποιες επιπλοκές, συνήθως όμως είναι ήπιες με τις συχνότερες αυτών να είναι:

  • Παγκρεατίτιδα (3-5%), φλεγμονή του παγκρέατος η οποία συνήθως είναι ήπια.
  • Αιμορραγία (1-2%), μπορεί να συμβεί μετά από διενέργεια σφιγκτηροτομής και συνήθως σταματά από μόνη της.
  • Διάτρηση, είναι σπάνια επιπλοκή και μπορεί να συμβεί είτε κατά την διενέργεια της σφιγκτηροτομής είτε από το ενδοσκόπιο.
  • Λοίμωξη των χοληφόρων (χολαγγειίτιδα), είναι και αυτή σπάνια αλλά μπορεί να συμβεί ιδιαίτερα σε ασθενείς με προϋπάρχοντα σοβαρά νοσήματα και συνήθως αντιμετωπίζονται με ενδοφλέβια χορήγηση αντιβιοτικών