ΚΟΛΟΝΟΣΚΟΠΗΣΗ

Πόντας Χρήστος - Γαστρεντερολόγος - Κολονοσκόπηση

ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΚΟΛΟΝΟΣΚΟΠΗΣΗΣ

Η κολονοσκόπηση είναι η ενδοσκοπική εξέταση που ελέγχει τον βλεννογόνο (δηλαδή την εσωτερική επιφάνεια) του παχέος εντέρου. Το παχύ έντερο ονομάζεται επίσης και κόλον.

Η κολοσκόπηση (ή κολονοσκόπηση) χρησιμοποιείται ως διαγνωστική εξέταση για τον έλεγχο του καρκίνου του παχέος εντέρου ή του ορθού, ή επί παρουσίας οποιουδήποτε από τα συμπτώματα που αναφέρονται στη συνέχεια. Ο προληπτικός έλεγχος του καρκίνου του παχέος εντέρου γίνεται με την κολονοσκόπηση σε ανθρώπους άνω των 50 ετών (σύμφωνα με νεότερες οδηγίες της Αμερικανικής Εταιρείας Καρκίνου άνω των 45 ετών), ακόμα και χωρίς συμπτώματα επειδή όταν ο καρκίνος εκδηλώσει συμπτώματα σημαίνει ότι βρίσκεται ήδη σε προχωρημένο στάδιο. Με τον προληπτικό έλεγχο μέσω κολονοσκόπησης, ο καρκίνος του παχέος εντέρου δυνατόν να βρεθεί σε πρώιμο στάδιο οπότε η αντιμετώπισή του είναι ευκολότερη και με καλύτερα αποτελέσματα, πιθανόν και ίαση.

Η κολονοσκοπηση είναι προτιμότερη από οποιαδήποτε ακτινολογική μέθοδο, διότι υπάρχει η δυνατότητα λήψης βιοψιών, ή ενδοσκοπικής αφαίρεσης πολυπόδων, οι οποίοι δυνατόν μετά από χρόνια να εξελιχθούν σε καρκίνο παχέος εντέρου.

ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΚΟΛΟΝΟΣΚΟΠΗΣΗΣ

Η κολονοσκόπηση διακρίνεται σε διαγνωστική και θεραπευτική  και οι κύριες ενδείξεις της κολονοσκόπησης περιλαμβάνουν:

  • Προληπτικά εάν έχετε συμπληρώσει τα 50 χρόνια ακόμα και αν δεν έχετε άλλα συμπτώματα. Σύμφωνα με νεότερες οδηγίες της Αμερικανικής Εταιρείας Καρκίνου η εξέταση μπορεί να γίνεται από τα 45 έτη.
  • Αναιμία με συνοδό κόπωση και αδυναμία.
  • Παρουσία αίματος στα κόπρανα
  • Ασθενείς με Ιδιοπαθείς Φλεγμονώδεις Νόσους του Εντέρου ( ΙΦΝΕ ) όπως πχ Νόσος Crohn και  ελκώδης κολίτιδα.
  •  Οικογενειακό ιστορικό καρκίνου, ανεύρεση πολυπόδων σε προηγούμενη κολονοσκόπηση.
  •  Αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου όπως διάρροια ή δυσκοιλιότητα, ή οποία  έχει εμφανιστεί πρόσφατα.
  • Χρόνια διάρροια
  • Απεικονιστικά ευρήματα στο παχύ έντερο μετά από αξονική, μαγνητική, PET.
  • Κοιλιακό άλγος.
  • Παρακολούθηση μετεγχειρητικής πορείας ασθενών με  καρκίνο του παχέος εντέρου.
  • Ενδοσκοπική αφαίρεση πολυπόδων παχέος εντέρου.

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ – ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΚΟΛΟΝΟΣΚΟΠΗΣΗΣ

Κατά την προετοιμασία της κολονοσκόπησης ο ασθενής θα πρέπει να ακολουθήσει μια συγκεκριμένη διαδικασία προετοιμασίας, για την οποία θα ενημερωθεί αναλυτικά από το γιατρό του, ο οποίος θα τον ενημερώσει ποια διατροφή πρέπει να ακολουθήσει, όπως το ποια τρόφιμα μπορεί και ποια δεν μπορεί να φάει καθώς και αν θα πρέπει να σταματήσει να παίρνει κάποιο από τα φάρμακά του για ορισμένες ημέρες πριν την κολονοσκόπηση.

Οι γενικές οδηγίες που δίνονται είναι ότι 2-3 ημέρες πριν την κολονοσκόπηση δεν θα πρέπει να λαμβάνει ξηρούς καρπούς, όσπρια, φρούτα, λαχανικά, προϊόντα ολικής αλέσεως και γαλακτοκομικά προϊόντα όπως γάλα, τυρί, γιαούρτι, ενώ την προηγούμενη ημέρα της εξέτασης μπορεί να φάει και να πιεί: καφέ ή τσάι χωρίς γάλα, ζελέ, ζωμό με φιδέ από κοτόπουλο ή μοσχάρι χωρίς το κρέας, διαυγή υγρά και χυμούς χωρίς φυτικές ίνες. Την προηγούμενη ημέρα θα χρειαστεί επίσης να πάρετε ειδικό καθαρτικό  προκειμένου να καθαρίσει το έντερό σας. Την ημέρα της κολονοσκόπησης, δεν θα πρέπει να έχει φάει τίποτα για τουλάχιστον 8 ώρες και δεν θα πρέπει να έχει πιει τίποτα για τουλάχιστον 4 ώρες πριν το προγραμματισμένο ραντεβού.

Η κολονοσκόπηση είναι μια εξέταση που πραγματοποιεί ο γαστρεντερολόγος με ένα ενδοσκόπιο (κολονοσκόπιο) το οποίο είναι ένας μακρύς και εξαιρετικά ελαστικός σωλήνας διαμέτρου λίγων χιλιοστών, όπου στο πρόσθιο τμήμα του φέρει κάμερα και μια φωτεινή πηγή από την οποία εκπέμπεται φως  και η εικόνα μεταφέρεται σε ειδική οθόνη υψηλής ανάλυσης και ευκρίνειας στην οποία ο γαστρεντερολόγος σε πραγματικό χρόνο βλέπει το εσωτερικό των εξεταζόμενων οργάνων. Η διαδικασία της κολονοσκόπησης διαρκεί περίπου, ανάλογα πάντα με την περίπτωση, 15-25 λεπτά.

Στην κολονοσκόπηση ο ασθενής είναι ξαπλωμένος στο εξεταστικό κρεβάτι στο αριστερό του πλάι. Στο δάκτυλο του ασθενούς είναι τοποθετημένο ένα ειδικό μηχάνημα για την καταγραφή των σφύξεων και του κορεσμού οξυγόνου στο αίμα του κατά την διάρκεια της εξέτασης. Τοποθετείται φλεβοκαθετήρας μέσω του οποίου θα χορηγηθεί η αναισθησία, αν το επιθυμεί, ‘’μέθη’’ δηλαδή ενδοφλέβια ένεση φαρμάκων από αναισθησιολόγο και μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα ο ασθενής κοιμάται.

Ο γαστρεντερολόγος εισάγει δια μέσω του πρωκτού το ενδοσκόπιο και το προωθεί στο παχύ έντερο έως το τελικό άκρο του (τυφλό) και εν συνεχεία εισέρχεται στο τελικό τμήμα του λεπτού εντέρου (τελικός ειλεός) μέσω της ειλεοτυφλικής βαλβίδας.  Ο γαστρεντερολόγος με την χρήση κατάλληλης λαβίδας που διέρχεται μέσα από το ενδοσκόπιο μπορεί να λάβει δείγματα από το τοίχωμα του εντέρου (βιοψίες).

Κατά την διάρκεια της κολονοσκόπησης τα σύγχρονα ενδοσκόπια μας επιτρέπουν με την χρήση μεγεθυντικών φακών και της ψηφιακής χρωμοενδοσκόπησης να αναγνωρίσουμε μικροσκοπικές αλλοιώσεις που δεν θα φανούν με τα κλασσικά ενδοσκόπια, ακόμη και χωρίς να υπάρχει ανάγκη για την λήψη βιοψιών. Σε περίπτωση που υπάρχει ενεργός αιμορραγία, ο γαστρεντερολόγος μπορεί να την εντοπίσει και να την σταματήσει με διάφορες τεχνικές.

Ο γαστρεντερολόγος σας θα σας δώσει οδηγίες για το τι πρέπει να κάνετε μετά από την κολονοσκόπηση. Συνήθως μετά την κολονοσκόπηση επιτρέπεται να φάτε χωρίς κάποιον συγκεκριμένο περιορισμό καθώς επίσης θα ενημερωθείτε από τον γαστρεντερολόγο σας για την επανέναρξη των φαρμάκων που λαμβάνετε όπως αντιπηκτικά, αντιαιμοπεταλιακά, αντιδιαβητικά κτλ.  Εάν κατά την διάρκεια της κολονοσκόπησης  έχετε λάβει καταστολή (μέθη),  συνιστάται να μην οδηγήσετε για αρκετές ώρες  και να μην εργασθείτε για το υπόλοιπο της ημέρας.